Tokat'ın tarihi Sulusokak bölgesinde bulunan ve 15'inci yüzyıla tarihlenen 600 yıllık Sık Dişini Helası, Anadolu'nun ilk müstakil umumi helası olarak müze statüsünde ziyaretçilerini ağırlıyor. 2000'li yılların başına kadar Tokat Belediyesi tarafından vatandaşların ücretsiz kullanımına sunulan yapı, günümüzde geçmişin temizlik ve su kullanım kültürünü gözler önüne seriyor.

Taş duvarları, tuğla kemerleri ve kubbeli yapısıyla günümüze ulaşan bu tarihi yapı, Türk-İslam mimarisindeki benzerlerinden ayrılıyor. Camiler, medreseler ve hanlardan bağımsız, doğrudan umumi tuvalet amacıyla anıtsal bir mimariyle inşa edilen yapı, dönemin şehir kültürünün nadir örnekleri arasında bulunuyor.

Tokat Belediyesi Müzeler Koordinatörü ve sanat tarihçisi Mesut Güneş, Sık Dişini Helası'nın mimari açıdan önemine dikkat çekti. Türk-İslam mimarisinde tuvaletlerin genellikle cami avluları, medreseler ve hanların bünyesinde yer aldığını anlatan Güneş, Tokat'taki yapının doğrudan umumi tuvalet amacıyla müstakil biçimde inşa edilmesiyle farklılaştığını ifade etti.

Her yıl 19 Kasım'da kutlanan Dünya Tuvalet Günü vesilesiyle yeniden gündeme gelen müzede, tarihi tuvalet bölümlerinin yanı sıra hamam tası, ibrik, ustura, taş hela örnekleri ve eski bir berber koltuğu sergileniyor. Ziyaretçiler, geçmişte temiz suyun nasıl kullanıldığını, atık suların nasıl tahliye edildiğini ve günlük temizlik alışkanlıklarını yakından inceleme fırsatı buluyor.

Müzeyi gezen ziyaretçilerden İsmail Zengin, temiz suyun kullanımı ve atık suyun tahliyesine ilişkin bilgilerin ilgisini çektiğini belirterek, "Tuvalet kültürünün, adabının çok geçmişe dayandığını görmüş oldum" dedi. Bir diğer ziyaretçi Mustafa Berat Ergin ise merak ettiği müzeyi gezme fırsatı bulduğunu ve 19 Kasım'ın Dünya Tuvalet Günü olduğunu burada öğrendiğini dile getirdi.