# Tokat'ın İlk Milletvekilleri ve Hayat Hikâyeleri Neler?

16 Kasım 2026 15:40 · Gündem · Tokat Nabzı Haber Merkezi · https://tokatolay.com.tr/tokatin-ilk-milletvekilleri-ve-hayat-hikayeleri-neler

> Türkiye Büyük Millet Meclisinin açıldığı 1920 yılında Tokat'ı temsil eden Birinci Meclis milletvekillerinin hayat hikâyeleri ve siyasi geçmişleri TBMM kayıtlarıyla incelendi. Tokat'ın ilk dönem vekilleri arasında belediye başkanları, askerler ve tüccarlar yer aldı.

Türkiye Büyük Millet Meclisinin yirmi üç Nisan bin dokuz yüz yirmi tarihinde açılmasıyla birlikte Anadolu'nun farklı şehirlerinden seçilen milletvekilleri Millî Mücadele yıllarında Ankara'da bir araya geldi. Tokat da Birinci Mecliste temsil edilen şehirler arasında yer alırken, vekiller arasında belediye başkanlığı yapmış isimlerin yanı sıra askerler, tüccarlar, çiftçiler ve hukuk alanında görev üstlenmiş kişiler bulunuyordu. TBMM kayıtlarında yer alan bilgilere göre, Birinci Meclis döneminde Tokat milletvekili olarak kayıtlara geçen isimlerin bazıları görevlerini sürdürürken bazıları Meclise katılamadı veya görevlerinden ayrıldı.

Sivas'ta bin sekiz yüz seksen yılında dünyaya gelen Memet Şükrü Keskin, Tokat'ın ilk dönem milletvekilleri arasında yer aldı. Medrese eğitimi alan ve Arapça öğrenen Keskin, ticaretle uğraştı; Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Reisliği ve Belediye Reisliği görevlerinde bulundu. Millî Mücadele döneminde Tokat'ı temsilen Birinci Meclise milletvekili seçilen Keskin, Meclis çalışmalarına katılmadan önce dört Mayıs bin dokuz yüz yirmi tarihinde milletvekilliğinden istifa etti ve yerine Hoca Fehmi geldi. Evli ve yedi çocuk babası olan Memet Şükrü Keskin, on Eylül bin dokuz yüz kırk sekiz tarihinde hayatını kaybetti.

Tokat'ta bin sekiz yüz yetmiş iki yılında doğan Mehmet Rifat Arkun, Tokat Rüştiyesinde eğitim gördü. Mülki İdare Amiri, Liva Muhasebe Kalemi Kâtibi, Tokat ve Amasya Tahrirat ve Liva İdare Heyeti Kâtibi olarak görev yapan Arkun, Isparta, Amasya ve Çorum'da Tahrirat Müdürlüğü görevlerinde bulunduktan sonra Tokat Belediye Başkanlığı yaptı. Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti üyeliğinde de bulunan Arkun, Erzurum Kongresi'ne Tokat temsilcisi olarak katıldı ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde birincil şube başkanlığı görevini üstlendi. Evli ve beş çocuk babası Arkun, yirmi üç Ocak bin dokuz yüz kırk beş tarihinde vefat etti.

Şehrin ticaret ve tarım hayatında faaliyet gösteren bin sekiz yüz altmış üç doğumlu İzzet Genca, Tokat Belediye Reisliği ve Meclis-i İdare Azalığı görevlerini yürüttü. Evli ve iki çocuk babası Genca'nın vefat tarihi konusunda TBMM kaynaklarında farklı kayıtlar bulunuyor; nüfus kayıtlarında bir Nisan bin dokuz yüz yirmi üç tarihi yer alırken, Hariciye Vekâletinin bir Nisan bin dokuz yüz yirmi üç tarihli telgrafında otuz bir Mart bin dokuz yüz yirmi üç tarihinde hayatını kaybettiği bilgisi yer alıyor. Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu yayınında ise yirmi bir Mart bin dokuz yüz yirmi üç tarihi geçiyor.

Tokat'ta bin sekiz yüz yetmiş altı yılında doğan Hacı Mustafa Süsoy, piyade binbaşı rütbesine kadar yükseldi. Çatalca Ordusu Ürgüp Taburu Bölük Komutanlığı ve Karargâh Subaylığı görevlerinde bulunan Süsoy, Tokat'ı TBMM'nin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü dönemlerinde temsil ederek dört dönem üst üste milletvekilliği yaptı. Kırmızı-Yeşil Şeritli İstiklâl Madalyası sahibi olan, evli ve üç çocuk babası Hacı Mustafa Süsoy, on bir Ekim bin dokuz yüz otuz dört tarihinde hayatını kaybetti.

Birinci Meclis döneminde Tokat milletvekili olarak kayıtlara geçen Hoca Fehmi Efendi, milletvekilliğinden istifa eden Memet Şükrü Keskin'in yerine seçildi ancak mazeret bildirmesi nedeniyle Meclis çalışmalarına katılamadı. Özlük dosyasında herhangi bir belgeye rastlanmadığı ve MERNİS üzerinden nüfus kaydının çıkarılamadığı belirtilen Hoca Fehmi Efendi'nin doğum tarihi, mesleği ve ölüm tarihi gibi kişisel bilgileri kesin olarak tespit edilemiyor.

Bin sekiz yüz seksen yedi yılında Tokat'ta dünyaya gelen Ahmet Hamdi Mütevellioğlu, Tokat Rüştiyesinde eğitim gördü. Ticaret ve ziraatla uğraşan, bin dokuz yüz yirmi yılında açılan Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk döneminde Tokat milletvekili olarak yer alan Mütevellioğlu, TBMM biyografi kayıtlarına göre bekâr bir şekilde yirmi beş Nisan bin dokuz yüz otuz iki tarihinde hayatını kaybetti.
